Logo Universiteit Utrecht

Handboek Natuurkundedidactiek

5.2 Probleemoplossen

Literatuur

Achtergrond

Lespraktijk – Het stuk hieronder gaat in op de verschillende manieren waarop in de lespraktijk aandacht kan worden besteed aan probleemoplossen, met een accent op de relatie tussen begrips- en vaardigheidsontwikkeling.

Systematische probleemaanpak – De volgende artikelen gaan in op verschillende aspecten van de systematische probleemaanpak.

Domeinspecifieke probleemaanpak – Het stuk hieronder geeft voorbeelden van domeinspecifieke oplosstrategieën rond elektrische schakelingen en kracht en beweging, waarbij het met name gaat om de domeinspecifieke invulling van de analyse- en planningsfase in de systematische probleemaanpak.

Probleemoplossen met hints – Het bij de literatuur genoemde proefschrift Computer-based Instructional Support during Physics Problem Solving: A Case for Student Control (Pol, 2009) wordt samengevat in het volgende artikel:

Vakdidactisch onderzoek – Het Tijdschrift voor Didactiek der β-wetenschappen (TDβ) heeft in 1994 een themanummer uitgebracht over het belang en de aanpak van het leren probleemoplossen in de exacte vakken:

Lesmaterialen

Digitaal werkboek – Het artikel hieronder beschrijft digitaal lesmateriaal dat leerlingen helpt met het oplossen van natuurkundevraagstukken, zowel rekenvragen als uitlegvragen.

Hulpmiddelen

SPA: Systematische probleemaanpak rekenopgaven – Het stuk hieronder geeft een tweetal stappenplannen voor de systematische probleemaanpak van eenvoudige en complexe rekenopgaven.

De documenten hieronder geven – als hulpmiddel voor de leerlingen – varianten van deze stappenplannen in de vorm van een tweetal werkbladen met algemene aanwijzingen voor een systematische probleemaanpak, een voorbeeld van een oplosstrategie en een poster om in de klas op te hangen.

SPA+: Systematische probleemaanpak redeneeropgaven – In veel (examen)opgaven wordt gevraagd om iets uit te leggen, te verklaren of te beredeneren. Om zo’n opgave goed te kunnen beantwoorden, moet de leerling meestal een redenering geven. De Systematische Probleem Aanpak Plus (SPA+) is een door de SLO ontwikkelde manier om leerlingen te leren hoe ze redeneeropgaven in boeken, toetsen en examens kunnen aanpakken. De documenten hieronder geven het lesmateriaal voor natuurkunde en de docentenhandleiding.

De docentenhandleiding start met een toelichting op argumenteren en redeneren in het algemeen en een eenvoudig argumentatieschema (ontleend aan het werk van Stephen Toulmin), gevolgd door een uitleg van de SPA+ en tips hoe de SPA+ in de klas te gebruiken.

Omzetten van eenheden – Het artikel hieronder beschrijft verschillende manieren om leerlingen te leren om eenheden op een juiste manier te converteren.

Cursusactiviteiten