Logo Universiteit Utrecht

Handboek Natuurkundedidactiek

2.8 Leerdoelen en toetsen

Literatuur

  • Anderson, L.W. & Krathwohl, D.R. (Eds.) (2001). A Taxonomy for Learning, Teaching and As­sessing: A Revision of Bloom’s Taxonomy of Educational Objectives. New York: Longman.
  • Biggs, J. (2012). What the student does: Teaching for enhanced learning. Higher Education Re­search & Development 31(1), 39-55.
  • Knevel, R. (2013). Taxonomieën zijn hot… en handig. Culemborg: Bureau ICE.
  • Krathwohl, D.R. (2002). A revision of Bloom’s Taxonomy: An overview. Theory into Practice 41 (4), 212-218.

Achtergrond

Formatieve toetsing – De toetsspecial Leren van toetsen van het Cito heeft betrekking op het gebruik van toetsen voor formatieve doeleinden. In de afgelopen jaren zijn er veel begrippen ontstaan die samenhangen en deels samenvallen met het begrip formatieve toetsing. Veelgebruikte begrippen zijn opbrengstgericht werken, assessment for learning en diagnostisch toetsen. Het doel van deze special is om de lezer wegwijs te maken in de betekenis van deze begrippen, de overeenkomsten en verschillen tussen deze begrippen te verduidelijken en een beeld te schetsen van de betekenis van deze begrippen voor de onderwijspraktijk in de klas. Deze toetsspecial is geschreven vanuit de context van het primair onderwijs, maar de beschreven benaderingen kunnen in alle vormen van onderwijs worden toegepast.

Controlevragen en exitkaarten – De artikelen hieronder leveren ideeën voor het vormgeven van formatieve toetsing tijdens en direct na afloop van de les door middel van controlevragen en exitkaarten:

Formatieve en summatieve toetsing – Het artikel en de bijbehorende PowerPoint-presentatie hieronder gaan in op de rol die formatieve en summatieve toetsing kan spelen bij het ontwerpen en onderzoeken van lessenseries (zie paragraaf 7.4 en 7.5 van het handboek), maar de ideeën erin zijn ook deels bruikbaar bij het voorbereiden van een lessenreeks over een onderwerp op basis van het gebruikte leerboek.

RTTI-systeem – De website www.docentplus.nl van Docentplus geeft informatie over het RTTI-systeem..

PLON-examens – Op de website www.ecent.nl van Ecent is het verzamelde lesmateriaal van het Project Leerpakketontwikkeling Natuurkunde (PLON) te vinden (zoekterm: PLON). Eén van de publicaties is het boek Principes voor nieuwe examens (Bijker, 1982) met constructieregels, voorbeeldopgaven en een voorbeeldexamen voor mavo als ‘handleiding’ voor de constructie van de (van de reguliere eindexamens afwijkende) eindexamens mavo in het kader van dit project.

Leerdoelen en toetsen – Achtergrondinformatie over verschillende theoretische en praktische aspecten van leerdoelen en toetsen is ook te vinden in de volgende stukken:

Practicumtoetsen – Voor het toetsen van practicumvaardigheden: zie paragraaf 2.7.9 over practica op deze handboekwebsite. Daar staat een voorbeeld van een Cito-practicumtoets met drie onderdelen: voorbereiding, uitvoering en conclusies. In de docentenhandleiding bij deze practicumtoets is aangegeven welke practicumvaardigheden van de leerlingen ermee worden getoetst, en hoe deze met behulp van een correctiemodel beoordeeld kunnen worden.

Lesmaterialen

Exactueel – Op de website www.natuurkunde.nl van de Stichting Natuurkunde.nl staat onder “Opgaven” een groot aantal aan de actualiteit ontleende (oefen)opgaven van de Stichting Exaktueel. Deze opgaven zijn vaak ook met enige aanpassing om te vormen tot toets­opgaven, en kunnen op zijn minst dienst doen als inspiratiebron voor het maken van dat soort opgaven.

Examenopgaven – Op de website www.nvon.nl van de Nederlandse Vereniging voor het Onderwijs in de Natuurwetenschappen (NVON) zijn een zeer groot aantal eindexamens vmbo, havo en vwo te vinden, eveneens een rijke bron van inspiratie voor het maken van toetsopgaven.

Denkvaardigheden – Op de website http://hogeredenkvaardigheden.slo.nl staan voorbeeldopdrachten voor meerdere vakken op verschillende niveaus (vmbo, havo en vwo) die een beroep doen op de hogere denkvaardigheden uit de taxonomie van Bloom. Daarnaast geeft de website criteria waarmee leraren zelf bestaande opdrachten kunnen toetsen en aanpassen, of nieuwe opdrachten kunnen maken. Het artikel hieronder geeft een korte beschrijving van de achterliggende ideeën.

Cursusactiviteiten